De Waka
Een Maori-kano voor Nederland
Het eerste contact tussen Nederland en Nieuw-Zeeland werd in 1642 gelegd door kapitein Abel Tasman tijdens een van zijn ontdekkingsreizen. Drie eeuwen later emigreerden duizenden Nederlanders naar Nieuw-Zeeland op zoek naar een beter bestaan. De banden tussen Nederland en Nieuw-Zeeland worden echter snel dunner; de eerste generatie emigranten sterft langzaam uit en de jonge Nieuw-Zeelanders voelen zich minder verbonden met Nederland. Volkenkunde wil deze relatie een nieuwe impuls geven en er iets mee doen. Een Waka voor Nederland; voor de eerste keer in de geschiedenis bouwen de Maori’s een Waka (een Maori-kano) die in Leiden verblijft en door niet-Maori mag worden gebruikt. Met deze Waka wil Museum Volkenkunde de eeuwenlange relatie tussen Nederland en Nieuw-Zeeland intensiveren.
De mytische Waka
De Waka speelt een belangrijke rol in het leven van de Maori’s. Volgens de overleveringen reisden hun voorouders in zeven reuzenkano’s, Waka’s, voor de eerste keer naar Nieuw-Zeeland. Iedere stam weet precies met welke Waka zij aan land kwamen. Wanneer een Maori zich voorstelt, vertelt hij tot welke Waka hij behoort en met welke mythische Waka zijn groep in Nieuw-Zeeland aankwam.
Tegenwoordig hebben veel familiegroepen nog steeds een eigen Waka waar zij tijdens speciale gelegenheden mee varen.
De basis van de Waka is een meterslange boomstam die houtsnijders bewerken tot het gewenste model. De voor- en achtersteven worden voorzien van decoratief houtsnijwerk dat mythische verhalen verbeeld. Zo wordt de Waka geladen met kracht en status: mana. Er zijn verschillende typen Waka’s. De Waka taua is een ceremoniële kano, geladen met kracht van de voorouders. Een Waka Tete Kura is een ceremoniële kano waar ook vrouwen en kinderen in mogen varen.
Verbonden met Nieuw-Zeeland
De Nederlandse Waka taua is in Nieuw-Zeeland op 26 juli jl. tot ‘Te Hono ki Aotearoa’ gedoopt, oftewel ‘Verbonden met Nieuw-Zeeland’. De 14 meter lange kano is gemaakt uit een Kauriboom van ongeveer 700 jaar oud. Een team houtsnijders onder leiding van meester-houtsnijder Hector Busby heeft de Waka voor Volkenkunde gemaakt. Lees meer over dit project in de blog van de directeur van Museum Volkenkunde, Steven Engelsman.
